ZAMBAK

Ilıman bölgelerde yetişen büyük çiçekli, soğanlı, gösterişli bitki (100 tür; lilium cinsi; zambakgiller familyasının tipik örnek tipi).

Zambaklar, dik saplı, türlere göre çok değişik yapraklı, çoğunlukla keskin kokan büyük çiçekli soğanlı bitkilerdir; çiçekler sapın ucunda tek tek ya da salkım halinde bulunur Her çiçekte salıncak başaklı altı erkekorgan vardır Meyve üç bölmeli bir kapçıktır. Doğu kökenli ak zambak (Lilium candidum) 1 m yüksekliğe erişir; bahçelerde hoş kokulu, saf beyaz güzel çiçekleri için yetiştirilir. Nokta nokta kahverengi benekli, toyu kırmızı çiçekler açan nahoş kokulu dağ zambağı yüksek dağlarda yetişir. Ayrıca şu türlere sık rastlanır: küçük kırmızı çiçekli Çin zambağı; turuncu ya da sarı zambak; uzun çiçekli Japon zambağı vb. Zambaklar hafif, biraz kuru bir toprak ister; soğanlarıyla çoğaltılırlar Bahçelerin süslenmesine ya da ticari amaçla kesme çiçek üretimine yönelik çok sayıda melez elde

edilmiştir Ak zambak Türkiye'de İzmir, Karaburun, Söke-Bafa gölü, Marmaris, Bodrum yörelerinde yabani olarak da yetişir. Bunun taze soğanı halk hekimliğinde idrar ve balgam söktürücü olarak kullanılır, dıştan çıbanların olgunlaşması için uygulanır.

Çiçeklerin su buharıyla damıtılmasından elde edilen zambak suyu, derideki leke ve sivilcelerin tedavisinde, çiçeklerin bir süre zeytinyağı içinde tutulmasıyla elde edilen zambak yağı parfümeride kullanılır.

Zambak çiçeği Hint ve antikçağ sanatında çok sık kullanılan bir süsleme motifidir. Ortaçağ'da zambak, saflığın ve Meryem Ana'nın simgesiydi. Fransa kralı tarafından arma olarak kabul edilmesi kullanımının çok yayılmasını sağladı.