YASEMİN ÇİÇEĞİ

Eski Dünya'nın sıcak ve ılıman bölgesinde yetişen, dik ya da sarmaşık dallı, çok kokulu çiçekli ağaççık. Yasemin çiçeklerinden özütlenen parfüm.

Yaseminin bütün dünyada 200 kadar türü vardır Bunlardan yalnız sarı çiçekli yasemin (J. fruticons [syriacum]) doğal olarak Türkiye'de yetişir; anayurdu Akdeniz çevresidir. Kıyı bölgelerinde makiler, seyrek ağaçlık ve çalılıklar arasında bulunur, İstanbul çevresinde, Anadolu'da çok görülür. Güzel sarı çiçeklerinden dolayı süs bitkisi olarak da yetiştirilir.

Esas yasemin (J. officinale [viminale]) herdem yeşil sarılıcı bir yasemin türüdür Tutunduğu bitkiler üzerinde 8-10 metreye kadar yükselebilir. Beyaz renkte güzel kokulu çiçekleri vardır. Haziran eylül arasında çiçek açar. Anayurdu Asya'dır. İran'dan Çin'e kadar doğal olarak yetişir. Güzel kokulu çiçeklerinden ötürü XVI. yy.'ın sonlarında Avrupa'ya girmiştir. Türkiye'de de uzun zamandan beri süs bitkisi olarak ve Çoruh vadisindeki bazı köylerde, yasemin ağızlık yapmak için çubuk halinde yetiştirilir. Bunun süs bitkisi olarak yetiştirilen birtakım alttürleri de vardır: sarı alaca yapraklı J. o. aureo-variegatum; çiçek tacının dışı pembe olan J. o. affine; çok büyük (4 cm) çiçekli J. o. grandiflorum.

Yasemin türlerinden biri de (J. sambac) Güney Anadolu'da Mersin ve Antakya yöresinde "ful" adıyla yetiştirilir. Büyük çiçekli yasemin (J. o. grandiflorum) Akdeniz çevresinde parfümcülük için de yetiştirilir. Bunun çiçeğinden elde edilen yağ Antalya bölgesinden ihraç edilmektedir. Yasemin yağında jasminon, linalol, geraniol ve özellikle benzil asetat bulunur. Çiçeklerden elde edilen infusyon halk hekimliğinde ağızdan alınarak göğüs yumuşatıcı, sinir yatıştırıcı ve peklik verici olarak kullanılır.