Gladiolus türleri

GLAYÖL'LER (Diğer adı: Kuzgun kılıcı)

Süsengiller familyasındandır. Bilimsel adı olan Gladiolus sözcüğü, Latince'de küçük kılıç anlamına gelir. Türkçe'de Glayöl diye adlandırılan bu çok yıllık dayanıklı otsu ve yumrulu bitkinin Afrika, Asya ile Avrupa'nın ılıman yerlerinde yetişen 180 dolayında doğal ve kültür türü bulunmaktadır. Bitkinin 3060 cm. kadar boylanabilen yeşil renkli, kılıç gibi yassı ve sivri yapraklarının arasından 11,5 m'ye kadar uzayabilen çiçek sapları çıkar. Bu sapların bir yanında öbekler halinde dizili, yaz başlarından sonbaharın başına kadar açan huni ya da boru biçimli, gösterişli çiçekleri yer alır. Günümüzde glayöllerin doğal ve kültür türlerinde mavi dışında hemen her renkte

çiçekler açmakta, iki renkli çiçek açan bitkiler de görülmektedir. Glayöl bitkisi, gösterişli yaprak ve çiçekleriyle bahçelerdeki çiçek tarhları ve bordürlere pek yakışır. Ayrıca glayöller, kesme çiçek olarak sıkça kullanılan makbul bitkilerdendir.

İstekleri ve Üretimi

Glayöl bitkisi ılıman iklim kuşağında bol güneşli ortamları; süzek (suyu iyi akıntılı) sıradan bahçe toprağını sever. Ancak, yetiştirildiği toprak bitekse bitkiden çok daha iyi sonuç alınır. Glayöl bitkisi, çiçek açtığı yaz mevsimi boyunca bolca sulanmalıdır. Üretimi yumrularıyla yapılır. İlkbaharın ortalarında bahçe toprağı 1520'şer cm. aralıkla 1015 cm. kadar kazılıp ocaklar (çukurlar) açılır. Eğer toprak yaşsa bu ocakların altına bir tabaka dere kumu konur ve yumru buraya sokulup ocağın üzeri kapatılır. Böylece dikim işlemi tamamlanmış olur. Kışın toprakta kalan yumrular sürekli ıslanıp çürüyeceğinden, bitkinin çiçek açması bittikten 6 hafta sonra toprağı kazılıp yumruları çıkarılır. Kurulanıp temizlenen yumrular, serin ama don olayını yaşamayan bir yerde ertesi ilkbahardaki ekime kadar saklanır.