|
yönünden zengin verimli
topraklar için kullanılan
terimdir.
Bordur
Bahçelerde yaya yollarını yeşil
alandan ayıran ya da bahçe
düzenlemelerinde yeşil alam
sınırlayan genellikle dar ve
uzun alanlardır.
Bürgü
Bir çiçeğin sapının dibinden
çıkan basit biçimli küçük
yapraklar topluluğudur. Bunlara
çiçek yaprağı da denmektedir.
Cansuyu
Çiçek fidelerine, toprakta yeni
yerlerine dikildiğinde verilen
ilk suyun adıdır.
Cücük
Soğanlı bitkilerin soğanında,
bitkinin embriyosu görevini
yapan; sap, filiz ve kökleri
çıkaran iç kesimidir.
Çalı
Fazla boylanmayan (1-4 m.),
genelde dipten dallanan odunsu
bitkilerdir.
Çalımsı
Bitki
Aslında otsu bitki olduğu halde
çalı formunu alan türler için
kullanılan terimdir.
Çelik
Bitkinin kök, gövde, sap, dal ve
yaprak gibi bölümlerinden
kesilen ve yeniden köklenme
yeteneği taşıyan canlı
parçalarıdır.
Çiçek
Tablası
Çiçek sapının yayvan tepesidir.
Yalın çiçeklerde çiçeğin
parçaları ve kömeç durumundaki
bileşik çiçeklerde çiçekler
buraya bağlanır.
Çiftlik
(Ahır) Gübresi
Tarımda en çok kullanılan doğal
gübredir. Ahırlarda beslenen at,
inek, manda, keçi ve koyunların
katı atıklarından oluşur. Buna,
kümes hayvanlarının ve kuşların
atıkları da eklenebilir.
Daldırmak
Bitkilerden alınan kök, gövde.
sap, dal ve yaprak parçalarının
(yani çeliğin e bitkiye uygun
toprağa sokularak çoğaltılması
işlemidir. Bu işlemde,
çeliklerin alt kısmı ile
yapraklanıl sapı toprağa
daldırılır.
Dilsi
Çiçek
Bileşikgiller familyasındaki
bitkicilerin çiçek kömecinin
çevresinde yer alan ve dil
biçiminde olan çiçeklerdir.
Etli ve
Özlü (Sukkulent) Bitkiler
Bütün dal ve yapraklarında sulu
öz biriktiren bitkilerdir.
Fide
Başka yerlere dikilmek üzere
yastıklarda tohumlarından
yetiştirilen çiçek ya da sebze
gibi bitkilerin körpesine denir.
Funda
Toprağı
Ormanlarda, çeşitli bitki
artıklarının çürümesiyle oluşmuş
topraklardır. Besin maddesi
yönünden zayıf ama suyu ve
havayı geçiren nitelikte
olurlar.
Halka
(Sarmal) Dizilişli
Bir bitkide sap üzerinde art
arda gelen iki yaprak arasında
ayırım açısının sap çevresinin
beşte ikisini eşit olduğu yaprak
dizilişidir.
Harç
Değişik nitelikteki toprak ya da
benzeri maddelerin
karıştırılmasıyla hazırlanmış
bitki yetiştirmeye elverişli
topraklardır.
Hep
yeşil Bitki
Bütün yıl boyunca üzerinde yeşil
ya da özgün yaprak renginde
canlı yaprak bulunduran
bitkilere denir.
Herek-Herekleme
Gövde, sap, dal ve sürgünleri
doğal olarak dirk duramayacak
kadar zayıf olan bitkilerin
bağlandığı sırık ve benzeri
desteklere herek, böyle
desteklenen bitkiyi bağlama
işlemine de herekleme denir.
Humus
Bitkisel döküntülerin (ölü
yaprak, dal ve kök gibi)
içindeki organik maddelerin
ayrışması ve dönüşmesi sonucu
oluşan koloidal yapıdaki toprak
bileşenidir.
Karşılıklı Diziliş
Bitkilerde, sapın üzerinde ve
iki yanında yaprakların
karşılıklı olarak ikişer ikişer
yer almasıdır.
Kayalık
Bahçe
Üzerinde yer yer kayalıkların,
taşlı tümseklerin bulunduğu
bahçelerdir. Bu gibi yerlerde,
genellikle dağ kökenli bodur
bitkiler yetiştirilir.
Kesek
Herhangi bir toprak kazma
aletiyle topraktan koparılan ve
nemli oluşu nedeniyle
yapışkanlığını koruyan az ya da
çok iri toprak kütlesidir.
Kesme
Çiçek
Evlerde vazolara konulmak üzere
ya da buket, çelenk veya sepet
yapmakta kullanılan, oldukça
uzun süre açık ve canlı kalan
çiçekler için çiçekçilikte
kullanılan bir terimdir.
Kompozit (Kompost)
Bazı bitkilerin çoğaltılması ya
da hasırlaşmış kök kısımlarının
çıkarılıp yenilenmesi için o
türe uygun zaman diliminde
bitkinin kökünün kürek ucuyla
kesilerek bölünmesi ve bitkinin
parçalara ayrılması işr lemidir.
Kömeç
Bileşikgiller familyasındaki
bitkilerde sapın genişleyip
yassılaşmış ucu üzerinde bileşik
çiçeklerin yan yana toplanarak
açması demektir.
Malçlama
Toprağı ya da bitkileri korumak
üzere toprak yüzeyinin kuru
otla, samanla ya da plastikle
(polietilen) kaplanması
işlemidir
Nukus
Çok sert kabuklu, kolaylıkla
açılamayan meyve ya da tohuma
denir.
Ocak
Ekim-dikim amacıyla içine birden
çok tohumu atmak ya da fideyi
dikmek için toprakta açılan
çukurlara denir.
Otsu
Bitki
Ot görünümünde, ot yapısında
olan bitki anlamına gelir.
Perlit
(İncitaşı)
Yanardağ kökenli camsı kayaçtır.
Toprağa, havalanma ve geçirgen
olma özellikleri kazandırır.
Rizom
Bitkinin, toprak altında
genellikle yatay olarak gelişen
ve besin depo eden sap ya da
gövdesidir. Üzerinde, pulsu
yaprak ve çoğu kez saçak
şeklindeki kökleri taşır.
Türkçe'de rizoma kök gövde ya da
köksap da denmektedir.
Rozet
Bazı bitkilerin kök boynundan
çıkarak toprak üzerinde
çepeçevre yayılan yapraklarının
ortaya çıkardığı görüntüye
verilen addır.
Sarkan
Sepet Saksı
Dalları yana doğru uzayıp sarkan
uygun türlerdeki bitkileri
yetiştirmek üzere duvarlara,
direk ve ağaç gibi yüksek
yerlere özel koruyucu düzenlerle
asılan saksılardır.
Sarmaşmak
Özellikle sarmaşık türü
bitkilerde olduğu gibi, bir
bitkinin başka bir bitkiye ya da
dikine uzayan herhangi bir
nesneye tutunup tırmanarak
gelişmesi durumudur.
Seyreltmek
Godetya gibi bazı süs
bitkilerinin tohumlarının
yastıklara serpme yoluyla
ekilmesiyle çimlenen ve gelişen
fidelerinden zayıf olanlarının
sökülüp çıkarılarak fidelerin
azaltılması işlemidir.
Sıcak
Yastık
Fide yetiştirilmesi sırasında
gübrelerin kızıştırılması;
kalorifer ya da elektrik
dirençleriyle ısıtılmasıyla
ortaya çıkan yastık türüdür.
Sıra
Aralığı
Bitkiler genellikle düz sıralar
üzerine ekilir ya da dikilir.
Sıra üzerindeki aralık,
bitkilerin tohum veya fideleri
ekilir ya da dikilirken böyle
düz çizgiler üzerinde
bulundurulması gereken
mesafelerdir.
Soğuk
(Kara) Yastık
Bazı bitkilerin fidelerinin
yetiştirilmesinde kullanılan
basit türden tavalardır.
Üzerlerinde, cam vb. koruyucu
örtü bulunmaz.
Soğuklama (Soğuklanma)
Bazı bitkilerin kendisinin, kimi
tohum, soğan ya da yumrularının
kış mevsiminde soğuk havada ya
da soğuk ortamlarda belli
süreleri geçirme gereksinimidir.
Sülük
Bazı tırmanıcı bitkilerin hereğe
ya da benzeri desteklere
tutunmasını sağlayan basit ya da
dallı ipliksi organlarıdır.
Sürgün
Bazı bitkilerden alınabilen ve
yeni bitki elde etmekte
kullanılabilen köklü ya da
köksüz filizlerdir.
Süzek
(Suyu İyi Akıntılı) Toprak
Suyu bünyesinde tutmayıp akıtan
toprak tipi demektir. Bazı
toprakların kendisi bu özelliği
taşırken kim topraklara kaba
dere kumu, perlit, funda
toprağı, yaprak çürüntüsü vb.
maddeler katılarak toprağa bu
özellik kazandırılır.
Şaşırtmak
Tohumundan yetiştirilen
bitkilerin daha güçlü kök, gövde
ve sürgün vermelerini ve
serbestçe gelişip büyümelerini
sağlamak üzere bulundukları
yerden örselenmeden sökülüp
başka bir toprakta daha geniş
aralıklarla dikilmesi işlemidir.
Şerbet
Tarımda verimi artırmak için
hazırlanan ve mineral maddeler
içeren sıvı demektir. Şerbetin
içinde ot, saman kırıntısı ve
iyi yanmış gübre artıkları
bulunur.
Tarh
(Parter)
Bahçelerde, çiçek ekimi, dikimi
ya da yetiştirilmesi için
ayrılmış alanlardır.
Torf
Bataklık bitkilerinin uzun
zamanlar boyunca su altında
kalarak çürümesiyle oluşmuş
topraklardır.
Turba
(Yer kömürü)
Toprak altında su sever
bitkilerin artıkları ile
köklerinin tam çözülmemiş
organik maddeler halinde
oluşturdukları topraklardır.
Bunlar bahçe toprağına
katıldığında, toprağa su tutma
niteliği kazandırır.
Tüp
Bitki üretiminde, üzeri korumalı
sıcak yastıklarda yetiştirilmiş
fidelerin, içine bitkiye uygun
toprak konularak satılmak ya da
başka yerlere taşınmak için
yerleştirildiği genellikle kara
renkli, dar ve uzun naylon
torbalardır.
Tüpsü
Çiçek
Bileşikgiller familyasından
bitkilerin çiçek kömecinin
ortasında yer alan ve minik,
tüpe benzer görüntüdeki
çiçekleridir.
Vermikülit
Ilıman bölgelerde rastlanan
killi mineral tipidir. Toprağa,
bitkiyi besleyici özellik ve su
tutma niteliği kazandırır.
Yaprakçık
Bir bileşik yaprağı oluşturan
çok sayıdaki yapraklardan her
biridir.
Yastık
(Tava)
Fide yetiştirilecek ince toprak
ve gübreyle hazırlanmış yüksekçe
yerlere denir. |